مسجد الحرام قبلهگاه مسلمانان بعد از ماجرای تغییر قبله است و در شهر مکه در کشور عربستان سعودی قرار دارد. بنابر آموزههای اسلام هر انسان و موجود زندهای که وارد آن شود ایمن است و نباید به او آسیب رسانده شود. (تصویر ماهواره ای)
در صدر اسلام، مسجدالحرام بسیار کوچک بود. نخستین بار خلیفه دوم، عمر بن خطاب
دستور داد خانههایی بخرند و بر مساحت مسجد بیافزایند. تا آن زمان، به دور
مسجد دیوار نبود. عمر دستور داد دور مسجد دیواری نیز بکشند. خلیفه سوم، عثمان برای مسجد رواق
ساخت و بدین گونه قسمتهایی از مسجد سر پوشیده شد. پس از آن ولید مسجد را
به زیبایی بازسازی کرد و ناودان کعبه را با طلا ساخت. از آن زمان تاکنون
بارها مسجدالحرام گسترش یافتهاست.
به کعبه،
خانه خدا، بیت الله الحرام، بیت العتیق و بیت الحرم نیز میگویند. دلیل
نامگذاری کعبه به بیت الحرام این است که خداوند ورود مشرکان را به این مکان
مقدس حرام و ممنوع فرموده است. بیت الله الحرام در شهر مکه قرار دارد و در
تاریخ، مورد احترام همگان بوده است. بنا بر آیاتی از قرآن و روایات
معصومان علیهم السلام خانه کعبه نخستین و مقدسترین بنا و اولین مسجدی است
که بر روی زمین ساخته شده است. در احادیث آمده است که در آغاز آفرینش سراسر
زمین را آب فرا گرفته بود و نخستین خشکی که آفریده شد زمین زیر کعبه بود
که خشکیهای دیگر از آن گسترده گشت. بر اساس روایات اسلامی، کعبه را ابتدا
حضرت آدم ساخت و سپس حضرت ابراهیم علیه السلام به کمک پسرش اسماعیل علیه
السلام تعمیر و بازسازی کرد. کعبه در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله
وسلم و قبل از بعثت، به دست قریش و با همکاری رسول خدا، بر اساس بنای اولیه
ابراهیم علیه السلام، دوباره بازسازی شد.
خداوند کعبه و اطراف آن را «حرم» قرار داده است؛ یعنی مقدس شمرده و
ارتکاب گناه و قتل و شکار و تجاوز به جان و مال مردم و جنگ و دزدی و راهزنی
و ... را در آن جایز ندانسته است. وقتی مجرمی به آنجا پناه ببرد کسی حق
مواخذه او را ندارد. واقعه مهمی که در دوران عبدالمطلب، سرپرست و تولیت
کعبه، رخ داد، نجات معجزه آسای آن از ویرانی به دست سپاه ابرهه و اصحاب فیل
بود. دومین حادثه مهم، تولد امیر مؤمنان علی علیه السلام در آن بود. مقارن
با ظهور اسلام، صدها بت فلزی و چوبی و سفالی در شکلهای گوناگون در داخل و
بیرون و بر روی دیوارها و سقف کعبه بود، اما در روز فتح مکه که در رمضان
سال هشتم هجری رخ داد، رسول خدا وارد کعبه شد و همه بتها را از بین برد.
ساختمان کعبه به شکل مربع مستطیل و دارای چهار ضلع است که هر ضلع آن را
رُکن مینامند. به مجموع چهار ضلع ارکان کعبه میگویند که سه رکن آن چنین
نام دارند: رکن یمانی، رکن شامی و رکن عراقی. ساختمان کعبه 85 / 14 متر
ارتفاع دارد، طولش 58 / 11 و عرضش 22 / 10 متر است. بنای کعبه از سنگهای
سیاه و سختی ساخته شده است که پرده سیاهی بر روی آن قرار دارد. می گویند
نخستین بار حضرت اسماعیل علیه السلام پرده ای بر کعبه کشید و بعدها قریش
نیز چنین کردند و پردهداری، منصبی ویژه برای آنان محسوب میشد. اکنون نیز
آن پرده به صورتی خاص بافته و بر روی کعبه نهاده میشود.
این بنای شریف بخشهای دیگری هم دارد؛ همچون حجر الاسود، ملتزم، مستجار،
حطیم و حجر اسماعیل. در نزدیکی آن نیز مقام ابراهیم و چاه زمزم واقع است.
گفتنی است تولیت و مناصب کعبه هنوز باقی است.
برای مشاهده عکس بیشتر: آلبوم کعبه
بـــــــه نـــــــــــــــــام خـــــــــــدا